Grondwater

Als de grondwaterstand langere tijd te hoog of te laag is, kan dit enorme problemen geven. Houten funderingspalen, waarop gebouwen steunen, gaan rotten als het grondwater heel diep zit, met eventuele verzakkingen tot gevolg. Te hoge grondwaterstanden kunnen bijvoorbeeld leiden tot vocht in huis. Grondwater kan soms door verontreinigde grond stromen waardoor de verontreiniging verspreidt en tot ver buiten de plaats van de bodemverontreiniging kan komen. Omdat de stroming zo langzaam gaat, kan een (kortdurende) verontreiniging langdurige gevolgen hebben. Zowel overheid als particulier moet grondwater daarom schoon houden.

In de bodem bevindt zich grondwater. Dit is water dat via sloten, meren en rivieren in de bodem is gezakt. Ook regenwater infiltreert in de bodem en zakt tot het niet verder kan; namelijk tot een laag grond die geen water doorlaat. Als er bij u sprake is van wateroverlast kan dit uw eigen verantwoordelijkheid zijn, maar ook de verantwoordelijkheid van de gemeente. Als u een eigen woning hebt, bent u verantwoordelijk voor het (grond)water op uw eigen terrein en dus ook voor het water onder uw woning en op uw perceel. De gemeente is verantwoordelijk voor het grondwater in het openbare terrein. Dit betekent dat de gemeente verantwoordelijk is voor het grondwater buiten uw perceelgrens en u zelf verantwoordelijk bent voor het grondwater binnen uw perceelgrens. Als bij wateroverlast op uw eigen terrein blijkt dat de gemeente verantwoordelijk is, dan kunt u contact opnemen met het klantcontactcentrum.
 

Oorzaken hoge grondwaterstand

Er is een aantal vaak voorkomende oorzaken voor een te hoge grondwaterstand die bij u in huis voor problemen kunnen zorgen:

  • Langdurige neerslag; 
  • Een lekkende (regen)waterleiding; vaak veroorzaakt door de aansluiting van buitenkraantjes; 
  • Achterstallig onderhoud aan drainage systemen of riolering; 
  • Beëindiging van een grondwateronttrekking in de buurt;
  • Een sloot of watergang in de buurt is gedempt; 
  • Te weinig verdamping door de natuur; 
  • De aanwezigheid van een ondiepe, slecht doorlatende laag in de bodem.
     

Invloed op grondwaterstand

De grondwaterstand wordt door een groot aantal zaken beïnvloed, zoals:

  • Hoeveel regen er valt; 
  • Hoeveel (regen)water verdampt;
  • Uit welke lagen de bodem bestaat: zandgrond laat gemakkelijk water door, echter klei of veen veel minder goed; 
  • De afstand tot het oppervlaktewater en het peil hiervan; 
  • Tunnels en garages onder de grond, hierdoor kan het grondwater worden opgestuwd; 
  • Door eventuele grondwaterwinning in de omgeving kunnen lokaal sterke dalingen in het grondwaterpeil ontstaan; 
  • Door zettingen en bodemdaling komt het grondwater steeds meer richting het maaiveld.
     

Grondwater onttrekken

Het grondwatersysteem zit heel ingewikkeld in elkaar. Het is (meestal) onzichtbaar en houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Als u een beregeningsinstallatie, tuinpomp of bronbemaling wilt aanleggen of een warmte-koude opslag wilt realiseren, hangt het van het soort onttrekking af bij welke instantie u terecht kunt. Openbare drinkwatervoorzieningen, warmte-koude opslag en industriële toepassingen van onttrekkingen van meer dan 500.000 kubieke meter per jaar dienen aangevraagd te worden bij de Provincie Noord-Holland. Alle andere onttrekkingen en infiltraties zijn overgedragen aan de waterschappen. Wilt u weten of u vergunningplichtig bent, wilt u een vergunning aanvragen of een grondwateronttrekking registeren of melden, kijk dan bij uw waterschap: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Het is verboden afvalstoffen, anders dan sanitair afvalwater, te lozen op de riolering.
 

Grondwatermeetnet

Zoals veel gemeenten heeft ook gemeente Langedijk een grondwatermeetnet. Dit meetnet bestaat uit 39 peilbuizen in het stedelijk gebied en het buitengebied. Een peilbuis is een buis met gaatjes in de onderkant. Deze buis is aangebracht in de grond; door de gaatjes in de onderkant van de buis kan het water in de buis tot dezelfde hoogte stijgen als het grondwater in de bodem. In de peilbuis is een datalogger (meetapparaatje) gehangen dat tweemaal per dag de grondwaterstand meet. Alle peilbuizen zijn in het trottoir of de straat verwerkt in een klein putje.

Gemeente Langedijk gebruikt het grondwatermeetnet om te bekijken hoe de grondwaterstand zich gedraagt. Het kan voorkomen dat speelvelden nat en drassig worden of dat kruipruimtes of zelfs kelders vol lopen met grondwater. De meetgegevens uit het grondwatermeetnet worden vertaald naar grafieken en kaarten, waarop grondwaterstanden bijvoorbeeld per seizoen weergegeven kunnen worden. Zodoende kunnen er conclusies getrokken worden of bijvoorbeeld in de herfst of winter, wanneer het over het algemeen meer regent, vaker grondwateroverlast optreedt en waar dit verwacht kan worden. In Langedijk zijn naast het grondwatermeetnet twee neerslagmeters aanwezig. De meetresultaten van het grondwatermeetnet en de neerslagmeters kunnen inzicht geven in welke gebieden neerslag wel of juist geen invloed heeft op de grondwaterstand.

Gemiddelde grondwaterstand