Jan Hoogland Az. (1915 - 1942)

Na de lagere school werkt Jan van zijn 12e tot 16e bij een tuinbouwer. Maar het akkerwerk trekt hem niet zo. Liever gaat hij varen, de binnenvaart en liefst nog de grotere kustvaart.

U zou het niet zeggen wanneer u Jan Hoogland op de foto's ziet als stoere militair, maar bij zijn geboorte op 22 april 1915 woog hij maar 3 pond! Na couveuse, veel doktersbezoeken en een goede verzorging thuis, haalt hij het en groet hij verder op. Het akkerwerk trekt hem niet zo, hij gaat liever de grotere kustvaart in. Door een nierziekte moet hij helaas eerst nog bijna twee jaar het bed houden. Maar daarna lukt het om op een binnenvaartschip te komen. Hij vaart tot de dienstplicht hem roept voor een opleiding in Den Helder. Hij wordt radiotelegrafist en kanonnier. Uiteindelijk schopt hij het tot sergeant. Daarna pakt hij het varen weer op en komt hij terecht op de grotere kustvaart richting Oostzee.

Jan Hoogland (rechts)Oorlogsdreiging en meidagen 1940

Daar vaart hij in augustus 1939, wanneer Nederland door de militaire dreiging van Duitsland gaat mobilseren. Jan wordt opgeroepen, reist over land terug en wordt als radiotelegrafist geplaatst in Fort IJmuiden. Enkele dagen voor de Duitse inval op de 10e mei van 1940, bezoekt hij nog per motor zijn ouders in Broek op Langedijk, waarna hij vrolijk zwaaiend naar iedereen, weer vertrekt. 

Fort IJmuiden heeft het zwaar te verduren in de meidagen van 1940, maar Jan overleeft het. Aan het einde van de vijf oorlogsdagen moeten nog zoveel mogelijk Duitse krijgsgevangenen naar Engeland worden overgebracht. Hij wordt op een transportschip vol krijgsgevangen geplaatst, dat bij het wegvaren aangevallen wordt door Duitse vliegtuigen. Die kunnen niet al te veel doen, ze weten dat in het ruim hun kameraden eraan gaan als het schip zinkt. Jan wordt nog in zijn rug geraakt. Maar vastberaden, vertrouwend op zijn ervaring bij de kustvaart en een diep geloof in God, vaart het schip door en bereikt het Engeland.

Militaire carrière in Engeland en uitzending naar Nederlands-Indië

Hij blijft militair in Engeland en volgt een parachutistenopleiding. In juni 1941 slaagt hij voor een officiersopleiding en is nu 2e luitenant geworden. Hij trouwt in augustus 1941 een Engels meisje waar niemand vanaf weet in Langedijk. Na de aanval van Japan op 7 december 1941 op Pearl Harbor, wordt Jan naar Java uitgezonden. Nederlands-Indië wordt bedreigd en hij moet de verdediging organiseren tegen de verwachte aanval van de Japanners. Op 4 januari 1942 vaart hij met een transportschip naar Java, maar hij komt niet verder dan Ceylon (nu Sri Lanka). Door de snelle opmars van de Japanners krijgen ze opdracht terug te keren via Kaapstad. Daar verblijft hij veel langer door een ziekenhuisopname, omdat zijn amandelen eruit moeten. Na zijn herstel is op 7 oktober 1942, de SS Abosso (stoomschip) beschikbaar om richting Engeland te varen.

Fatale reis die in Langedijk lang onbekend bleef

Jan is totaal niet gerust over zijn reis op de SS Abosso. Het schip moet door gevaarlijke gebieden vol met onderzeeboten. Nerveus stapt hij aan boord. De Abosso vaart alleen en wordt op 29 oktober 1942 door de Duitse onderzeeër U575 geropedeerd. Midden op de Atlantische Oceaan. Slecht een paar opvarenden overleven het. Jan Hoogland zit daar niet bij.

Het duurt een hele tijd voordat deze toedracht goed bekend wordt in Broek op Langedijk. Een kort berichtje van het 'Nederlandsche Roode Kruis' komt pas in augustus 1943 bij de ouders: Uw zoon is vermist . Dat houdt de hoop thuis levend, want er staat niet dat hij gesneuveld is en misschien is hij wel gevangen genomen. Pas na de oorlog komt in mei 1945 het definitieve bericht van overlijden. Zijn vrouw schrijft in een brief dat ze later is hertrouwd met een vliegenier. Die sneuvelde overigens eveneens tijdens een vlucht bij Frankfurt.