gemeente Langedijk - De zes dorpen van Langedijk
- Gemeente Langedijk >
- Leven in Langedijk >
- Wonen en leven >
- Dorpsgericht samenwerken >
- De zes dorpen van Langedijk
De zes dorpen van Langedijk
Langedijk bestaat uit 6 dorpen:
- Oudkarspel
- Noord-Scharwoude
- Zuid-Scharwoude
- Broek op Langedijk
- Sint Pancras
- Koedijk (alleen het noordelijk deel)
Langedijk is een jonge gemeenschap met een oude historie, want Langedijk dateert waarschijnlijk van het einde van de 10e eeuw. Hieronder leest u de herkomst van de plaatsnamen van de verschillende dorpen van Langedijk.
Oudkarspel
In het jaar 1094 vond een kerkelijke overdracht plaats van een kerk en vier kapellen. In de oorkonde die deze overdracht beschrijft, wordt Zuid-Scharwoude voor het eerst genoemd. In de beschrijving staat: “Van deze vier kapellen ligt er een, namelijk Bergen, dicht bij de moederkerk, de drie andere, de Sudrekercha, de Bernarduskercha en de Aldenkercha zijn gelegen aan de overzijde van de Reker in de nederzetting Scorlewalth.” De Rekere was vroeger een stroom ten westen van de lange dijk en is later opgenomen in het Noordhollands kanaal. Aldenkercha verwijst naar Oudkarspel, waarbij ook een verbasterde vorm van het woord kerspel opvalt. Dit betekende “kerkdorpje”.
Noord-Scharwoude
In het jaar 1094 vond een kerkelijke overdracht plaats van een kerk en vier kapellen. In de oorkonde die deze overdracht beschrijft, wordt Noord-Scharwoude voor het eerst genoemd. In de beschrijving staat: “Van deze vier kapellen ligt er een, namelijk Bergen, dicht bij de moederkerk, de drie andere, de Sudrekercha, de Bernarduskercha en de Aldenkercha zijn gelegen aan de overzijde van de Reker in de nederzetting Scorlewalth.” De Rekere was vroeger een stroom ten westen van de lange dijk en is later opgenomen in het Noordhollands kanaal. De Bernarduskercha zou in Noord-Scharwoude hebben gestaan. Het woord Noord-Scharwoude verwijst naar de ligging ten opzichte van het dorp Zuid-Scharwoude. De woorden schar en woude kunnen verwijzen naar de waterrijke omgeving. Schaar betekende hoge, steile oever. En wout of woude betekende vochtig bos.
Zuid-Scharwoude
In het jaar 1094 vond een kerkelijke overdracht plaats van een kerk en vier kapellen. In de oorkonde die deze overdracht beschrijft, wordt Zuid-Scharwoude voor het eerst genoemd. In de beschrijving staat: “Van deze vier kapellen ligt er een, namelijk Bergen, dicht bij de moederkerk, de drie andere, de Sudrekercha, de Bernarduskercha en de Aldenkercha zijn gelegen aan de overzijde van de Reker in de nederzetting Scorlewalth.” De Rekere was vroeger een stroom ten westen van de lange dijk en is later opgenomen in het Noordhollands kanaal. Daarnaast is er nog een andere aanduiding. In Zuid-Scharwoude stond een kapel, de Sint Pieterskerspel. Het dorp is daar niet naar vernoemd. Sudrekercha geeft reeds het zuiden aan. De woorden schar en woude kunnen verwijzen naar de waterrijke omgeving. Schaar betekende hoge, steile oever. En wout of woude betekende vochtig bos.
Broek op Langedijk
Het dorp Broek op Langedijk is waarschijnlijk ontstaan rond een kapel en werd daarmee Broeckerspel genoemd. Kerspel betekent: kerkdorpje. Het woord “broek” betekende drassig, moerassig land dat niet ingedijkt was. Het dorp ligt op de lange dijk en daar komt de aanwijzing in de dorpsnaam vandaan.
Sint Pancras
Het dorp Sint Pancras heeft deze naam gekregen rond het jaar 1487. Voor die tijd was er al een nederzetting geweest, die Vroonen heette. Dit dorp werd in 1297 totaal verwoest tijdens een opstand van West-Friezen tegen hun graaf. Op de resten werd de St. Pancratiuskapel gebouwd. In 1487 werd de kapel een parochiekerk. Het omliggende dorp werd Sint Pancras.
Koedijk
Het dorp is genoemd naar een dijk die er al lag toen het dorp in 1299 werd gesticht. Het gaat om een deel van de dijk rond het gebied Geestmerambacht (de Koedijk is de westelijke kant, de Langedijk is de oostelijke kant) dat waarschijnlijk in de 12de eeuw is aangelegd (in elk geval vóór circa 1200). Omstreeks 1250 heeft men diverse gebieden die met dijken waren omgeven samengevoegd in één dijkstelsel: de Westfriese Omringdijk.Het dorp is gesticht nadat de graaf van Holland de opstandige Westfriese boeren had verslagen in een veldslag bij het dorp Vronen (huidige St Pancras) in 1297 en vervolgens voor straf de inwoners van Vronen hun dorp (dat inmiddels in de strijd was verwoest) liet verplaatsen naar de Koedijk.Er is een wilde theorie dat 'Koe' niet is afgeleid van het dier maar van een knik of bocht in een dijk, maar dat kan nergens worden bewezen. Hoogstwaarschijnlijk verwijst de naam Koedijk naar de veeteelt in de omgeving (net als Kalverdijk, bij Tuitjenhorn).
