gemeente Langedijk - Beleidsnota Cultuurhistorie

Het beoogd maatschappelijk effect van het vaststellen van een Beleidsnota Cultuurhistorie Langedijk met bijbehorende beleidskaart is dat men zich zowel organisatiebreed als maatschappelijk bewust is van het archeologisch- en cultuurhistorisch erfgoed in de gemeente Langedijk.

Het vaststellen van de Beleidsnota Cultuurhistorie Langedijk is van belang, omdat Rijk, provincies en gemeenten geconfronteerd worden met een nieuwe rol en voorschriften op het gebied van archeologie en ruimtelijke ordening. Gemeenten zijn verplicht een eigen gemeentelijk archeologiebeleid te ontwikkelen.

 

 

Bij het ontwikkelen van ruimtelijk beleid moet het belang van behoud van archeologische waarden vanaf het begin onderdeel zijn van de besluitvorming. Voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen dient er informatie beschikbaar te zijn over de archeologische en cultuurhistorische waarden. Deze informatie kan worden gebruikt voor het opstellen van Beeldkwaliteitsplannen en actualisatie van bestemmingsplannen en het voeren van ruimtelijke procedures. De Provincie Noord-Holland toetst nu al op integratie van archeologische/cultuurhistorische waarden in de ruimtelijke ordening.

 

Ontstaangeschiedenis

De Beleidsnota Cultuurhistorie bevat een beschrijving van de ontstaansgeschiedenis en van de cultuurhistorische waarden (archeologie, monumenten en historische geografie) van/in Langedijk. De wettelijke kaders voor het gemeentelijke cultuurhistorische beleid zijn ook opgenomen in de beleidsnota. De gemeente is op grond van de Monumentenwet 1988 verplicht om de wettelijke taken uit te voeren op het gebied van vergunningverlening en handhaving voor rijksmonumenten. Een nieuwe wettelijke taak is het archeologiebeleid. Sinds de invoering van de Wet op de archeologische monumentenzorg is de gemeente verplicht bij ruimtelijke ontwikkelingen rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van archeologisch waarden.

 

In de Beleidsnota zijn diverse aanbevelingen opgenomen met betrekking tot de uitvoering van de wettelijke gemeentelijke taken voor monumenten- en archeologiebeleid en met betrekking tot facultatieve zaken, waarvan de gemeenteraad zelf kan besluiten deze uit te voeren of niet.
Het besluit behelst ook de speerpunten van beleid. Dat zijn de waarden die de gemeentelijke cultuurhistorische identiteit kunnen versterken. Hieronder vallen de aanwezige bewoningssporen, voornamelijk uit de Middeleeuwen, de ontwikkeling van de nederzettingsgeschiedenis vanaf de Vroege Middeleeuwen, verkavelingpatronen en waterlooppatronen vanaf de Vroege Middeleeuwen, dijken en kades, in het bijzonder de Westfriese Omringdijk en de vroege droogmakerijen.

 

De gemeenteraad heeft ook diverse aanbevelingen overgenomen, zoals de inbedding van het cultuurhistorisch beleid in ruimtelijke procedures, cultuurhistorische waarden opnemen in bestemmingsplannen en het uitvoeren van een inventarisatie van potentiële gemeentelijke monumenten.
 

 

Op 18 januari 2011 is de Beleidsnota Cultuurhistorie informatief in een van de raadsfora behandeld.

 

1) Verzocht werd om aandacht te schenken aan de lintbebouwing als samenhangend geheel met de eilanden qua cultuurhistorische waarden.

In de nota is op bladzijde 37, 4e alinea van boven, als aanbeveling opgenomen om de bestemmingsplannen van de historische dorpslinten en de historische kern van Sint Pancras zo spoedig mogelijk te herzien. Deze aanbeveling sluit aan op de actiepunten, zoals vastgelegd in het oofdstuk Aanbeveling op bladzijde 3 onder A (Op zo kort mogelijke termijn worden de volgende voornemens gerealiseerd) bij punt 3 en 4.

 

De lintbebouwing van de historische kernen Oudkarspel, Noord-Schrwoude, Zuid-Scharwoude en Broek op Langedijk wordt vermeld in de Beleidsnota op bladzijde 84 en op de Beleidskaart Archeologie als LANG01A (archeologisch van hoge waarde).
 

Daarnaast is De Langedijk op bladzijde 95 van de Beleidsnota vastgelegd als cultuurhistorische (historische geografische) waarde, LANG18G. Hier wordt vermeld: Deze dijk is landschappelijk van grote waarde. Ontstaan als verbinding tussen Vroone(n) en Oudkarspel. Onbekend is met welke functie. Langs de dijk zijn lintdorpen ontstaan en bijbehorende verkavelingspatronen. Ongeveer 1000 jaar oud. Historisch-geografisch van hoge waarde.

Binnenkort beschikt de gemeente ook over een kaart, waarop alle historische geografische waarden uit de beleidsnota (Lang1G tot en met LANG30G) zijn ingetekend. Deze kaart zal dienen als informatiebron voor nieuwe bestemmingsplannen, Structuurvisie, Dorpsvisies en dergelijke.

In de Beleidsnota wordt verschillende keren ingegaan op de ontstaansgeschiedenis van de lintbebouwing en de samenhang met de eilanden. Bijvoorbeeld op bladzijde 28 bij 2.4 Werken en op bladzijde 29 bovenaan. In een addendum bij de Beleidsnota zal het volgende verwoord worden: De Langedijk had een functionele relatie met de eilanden. Op de Langedijk, welke fungeerde als verbindingsdijk voor noord-zuid verkeer en als ontginningsbasis voor het omringende land en water, stonden de huizen in lintbebouwing. De eilanden ontstonden door het uitbaggeren van sloten en ophoging met de uitkomende modder. Toen uitbreiding van woonbebouwing gewenst was, zijn eerst de westelijke eilanden bebouwd met huizen, vanaf circa 1900. De akkers die bebouwd werden waren zogenaamde hoge akkers, met een minimale hoeveelheid veen in de ondergrond. Rond 1920 zijn er ook akkers aan de oostkant van De Langedijk bebouwd met huizen. Ook zijn er zijpaden ontstaan, zoals Dubbele Buurt, Kroonstraat, Prinsengracht, Boomgaard en Liefdelaan.
Dit addendum zal bij een toekomstige actualisatie opgenomen worden in de beleidsnota.

 

2) “Begroting 2012” is aangepast in het raadsvoorstel punt 6).

 

3) Verder werd gezegd dat het gemaal bij de Langebalkbrug eerst een stoomgemaal is geweest, en daarna is vervangen door een dieselgemaal. In een addendum bij de Beleidsnota zullen wij de geschiedenis van de bemaling van het Geestmerambacht verwoorden.